|
|
چکیده پایان نامه تحصیلی مقطع کارشناسی ارشد
(آقای ابو طالب وطن دو ست)
جهت دریافت کارشناسی ارشد در رشته مدیریت دولتی
موضوع :
بررسی عوامل موثر بر وصول مالیات مشاغل در
شهرستان نکا
تدوین
روابط عمومی اداره کل امور مالیاتی
مازندران
تابستان 1387
بسم الله الرحمن الرحيم
سازمان مديريت و برنامه ريزي استان مازندران
مديريت آموزش و پرورش
عنوان تحقيق
بررسي عوامل موثر بروصول ماليات
بردرآمد مشاغل در شهرستان نكا
پروژه تحقيقي جهت تكميل دوره و
دريافت گواهي نامه كارشناسي ارشد
رشته مديريت دولتي
استاد راهنما :
آقاي دكتر سيد حسن صالح نژاد
پژوهشگر :
ابوطالب وطن دوست
پائيز 1383
چكيده :
ماليات بر مشاغل
بعنوان يكي از منابع مهم وصول ماليات براي ظرف درآمدي دولت در نظر گرفته شده ا ست و به همين لحاظ در اين
تحقيق سعي بر آن شده است تا با بررسي عوامل موثر بر وصول ماليات مشاغل در شهرستان
نكا ضمن شناسايي نقاط ضعف و قدرت به كارآمدي هرچه بيشتر نظام مالياتي كشور كمك
نماييم .
لازم به ذكر است كه
مهمترين عواملي كه در اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفته ، نبود تبعيض بين مؤديان
مالياتي ، سادگي قوانين مالياتي ، طرح خود اظهاري ، جرايم مالياتي و بالا بودن سطح
ارائه كالاها و خدمات عمومي دولت را مي توان نام برد . در همين راستا اساسي ترين
هدفي كه براي نيل به آمدن ، اين تحقيق تعيين نموده است عبارت است از شناخت و بررسي
نقطه نظرات مؤديان مالياتي در موردتأثير عواملي كه در فوق شرح داده شده ، و براساس
اهداف تعيين شده پرسش هاي زير مطرح گرديده كه :
1- آيا
نبود تبعيض بين مؤديان مالياتي در افزايش ماليات مؤثر است ؟
2- آيا سادگي قوانين مالياتي در
افزايش ماليات مؤثر است ؟
3- آيا طرح خود اظهاري مؤديان مي
تواند موجب افزايش ماليات گردد ؟
4- آيا جرايم مالياتي عاملي مؤثر در
وصول ماليات مي باشد ؟
5- آيا بالا بودن ارائه كالاها و
خدمات عمومي دولت در افزايش ماليات مؤثر است ؟
ادبيات و پيشينه تحقيق :
منصور نيك چهره گل
افزايي (1381 ) در تحقيق خود نشان داد تشخيص علي الرأس به عنوان يك معيار مناسب به
منظور ارزيابي درآمد مشمول ماليات نمي باشد ، رايانه اي شدن موجب تسريع در امور
مالياتي مي گردد و قوانين مالياتي فاقد صراحت و شفافيت لازم بوده و از لحاظ
ساختاري و مفهومي با نيازهاي مالياتي متناسب نيست .
فريبا يحيايي (1370 )معتقد
است شكاف قابل ملاحظه اي رابين ظرفيت
بالقوه و وصولي هاي بالفعل مالياتي برآورد نمود .
سايمون وويت معتقدند
كه بيش از نيمي از بخش غير رسمي اقتصاد آمريكا به واسطه فرار از ماليات شكل گرفته
است .
روش تحقيق :
جامعه مورد نظر در
تحقيق حاضر شامل اصناف و كسبه هاي شهرستان نكا مي باشد . با مراجعه به اسنادموجود
در مجمع امور صنفي ، مجموعاّ 43 اتحاديه كه در كل 2325 كسبه را تشكيل مي دادند در
نظر گرفته شده است . كه تعداد 183 نفر از صاحبان مشاغل به روش تصادفي به عنوان
نمونه تحقيق انتخاب شده ، روشي كه براي يافتن پاسخ در اين تحقيق مورد استفاده قرار
گرفته ، روش توصيفي پيمايشي بوده كه در پي كشف عقايد ، افكار و ادراكات و ترجيح هاي مؤديان مالياتي از طريق پرسشنامه
بكار برده شده است . پرسشنامه با 15 سؤال عوامل مؤثر بر وصول ماليات بر دآمد مشاغل
را شناسايي مي كند ، سؤالات پرسش- نامه براساس سؤالات ويژه تحقيق تدوين شده اند .
در اين تحقيق سه سؤال به نبود تبعيض ، چهار سؤال به سادگي قوانين مالياتي ، سه
سؤال به طرح خود اظهاري ، دو سوال به جرايم مالياتي ، سه سؤال به سطح
ارائه كالاها و خدمات عمومي دولت در نظر گرفته شد .
از مقياس پنج درجه اي
طيف ليكرت يعني خيلي زياد ( 5 امتياز ) ، زياد ( 4 امتياز ) ، متوسط (3 امتياز ) ،
كم ( 2 امتياز ) ، خيلي كم ( 1 امتياز ) در تهيه پرسش نامه استفاده شد . اعتبار
كليه سوالات آزمون با استفاده از فرمول آلفاي كر انباخ محاسبه شد و ضريب
اطمينان پرسشنامه 46/93 درصد به دست آمد .
يافته هاي تحقيق :
پس از جمع آوري
پرسشنامه اطلاعات موجود با دو روش آمار توصيفي و استنباطي مورد تجزيه و
تحليل قرار گرفتند ، از آمارتوصيفي به منظور توزيع فراواني ، درصد فراواني ،
محاسبه ميانگين ها و ... استفاده شد . از آمار استنباطي متناسب با داده ها و مفروضه هاي اساسي
از آزمون آماري مقايسه نسبت ها يا آزمون z استفاده شده
است .
نتايج تحقيق نشان داد
همه موارد متغيرهاي تحقيق نبود تبعيض بين مؤديان ، سادگي قوانين مالياتي ، طرح خود
اظهاري ، جرائم مالياتي و بالابودن سطح ارائه كالاها و خدمات دولت مورد تائيد
قرارگرفتند و به عنوان عوامل مؤثر در وصول ماليات بردرآمد مشاغل شهرستان نكا معرفي
شدند .
پيشنهادات :
بر اساس نتايج تحقيق
اين پيشنهاد ها ارائه مي شود :
1- براساس
نتايج سؤال ويژه شماره يك مربوط به نبود تبعيض بين مؤديان مالياتي پيشنهاد مي شود
كه ماموران ماليات مي بايست با در نظر گرفتن اصل 51 قانون اساسي ( هيچ نوع مالياتي
وضع نمي شود مگر به موجب قانون ) و بند 9 اصل دوم قانون اساسي( رفع تبعيضات ناروا
و ايجاد امكانات مساوي براي همه ) مالياتي را وضع نمايند كه درآن نسبت به درآمد
هاي مساوي و يكسان تفاوت وجود نداشته باشد و يك نظام مالياتي بايد از تبعيض هاي
مختلف و ايجاد فاصله طبقاتي جلوگيري كند و باعث كاهش رفاه اقتصادي و آثار نامساعد
به انگيزه كار ، پس انداز ، سرمايه گذاري و غيره نشود بطوريكه مؤدي مالياتي بتواند
به فعاليت اقتصادي خود ادامه دهد . تا زمينه براي رقابت سالم بين آنها فراهم گردد
2- براساس
نتايج سؤال ويژه شماره دو مربوط به سادگي قوانين مالياتي ، چون قوانين مالياتي
مواجه با ضعف و عدم گويايي ، عدم سادگي متن و فقد شفافيت ، عدم اثر بخشي به علت
اصلاحات زياد ، عدم هماهنگي باساير قوانين و سيستم حقوقي كشور و وجوداصلاحات ابهام
آميز است كه باعث تعابير گوناگون از قانون مي شود . حجم زياد بخشنامه ها و
دستورالعمل هاي اجرائي نيز نه تنها ابهامات قانون را بر طرف ننموده بلكه كار را
دشوار تر هم كرده است . لذا پيشنهاد مي گردد قوانين مالياتي نبايد پيچيده و مبهم
باشد يعني كليه قوانين و مقررات مربوط به ماليات هاي مختلف و دلايل پرداخت آن بايد
به زبان ساده و بدون ابهام بيان شود و تصويب قانوني بدون ضعف و نارسائي موجب وصول
بهتر ماليات حقه دولت و رشد توليد و شكوفايي بيشتر اقتصاد خواهد شد .
3- براساس نتايج سؤال ويژه شماره سه
مربوط به طرح خود اظهاري پيشنهاد مي گردد ، سازمان امور مالياتي نسبت به ترويج
فرهنگ خود اظهاري از قبيل توافق با مجامع و اتحاديه هاي صنفي اقدام نموده تا مؤدي
داوطلبانه و آگاهانه با پرداخت ماليات حقه در تأمين هزينه هاي عمومي دولت مشاركت
جويد . اين روش علاوه بر ايجاد و اطمينان متقابل بين دولت و مردم و افزايش احساس
رضايت نزد مؤدي و جلوگيري از اعمال سلايق فردي ، امر پرداخت ماليات را بعنوان يك
وظيفه ملي در جامعه تثبيت مي كند و روشي است كه مشاركت مردمي راجلب مي كند و باعث
برقراري عدالت مالياتي بين مؤدي و سازمان امور مالياتي مي شود . در طرح خود اظهاري
توافق با اتحاديه هاي صنفي مزاياي بشرح ذيل دارد :
الف - كاهش هزينه هاي وصول ماليات .
ب - جذب سريع نقدينگي .
ج - بعلت
مشاركت مردمي و استفاده از نظرهاي مشورتي اعضاء مجامع و اتحاديه ها و كاهش در زمان
رسيدگي ماليات ها ، موجب رضايت مردم و عدالت مالياتي فراهم مي گردد .
د - چون
تعيين ماليات به طور كلي و در سطح مديريت ها و مسئولان مجامع و اتحاديه ها انجام
ميگيرد ، باعث حذف تماس مأمورين تشخيص و مؤديان مي گردد و اين امر در سالم سازي
سازمان مالياتي نقش بسزايي دارد .
4- بر اساس نتايج سؤال ويژه شماره چهار مربوط به جرايم
مالياتي پيشنهاد مي گردد ، مؤديان مالياتي كه نسبت به پرداخت ماليات به موقع اقدام
نمي نمايند يا نسبت به پرداخت ماليات فرار مي كنند جرايم سنگين از قبيل جريمه هاي
نقدي هنگفت ، زندان هاي كوتاه مدت و ميان مدت و ايجاد سوء سابقه بسيار مؤثر در
سرنوشت مؤديان در نظر گرفته شود تا آنها ملزم شوند نسبت به تكاليف خود در موعد مقرر اقدام نموده ومالیات
حقه دولت را پرداخت نمایند . اگر مجازات مالیاتی شدید
باشد ، کمتر تخلف مالیاتی صورت می گیرد و افراد داوطلبانه
مالیات خود را پرداخت می نمایند .
5 - براساس
نتایج سؤال ویژه شماره پنج مربوط به بالا بودن سطح ارائه کالاها و
خدمات عمومی دولت پیشنهاد می گردد ، دولت سطح ارائه کالاها و
خدمات عمومی خودش را بالا ببرد هر جا که دولت خدمات مورد انتظار مردم را
ارائه نکند ، تمایل به پرداخت مالیات کاهش می یابد ،
ولی اگر دولت ها در قبال دریافت مالیات کار انجام بدهند ،
تمایل به مالیات دهی بیشتر می شود بنابراین
دولت باید سطح ارائه خدمات عمومی خود راتا حد ممکن بهبود بخشد ودرصورت
امکان در انتخاب طرح ها و پروژه های عمرانی از نظرمالیات
دهندگان استفاده نماید و ازسوی دیگردولت کل مالیات
های وصولی را در هر استان صرفا صرف پروژه های عمرانی و
سرمایه گذاری های مولد همان استان نماید تا مردم با نمود
عینی مالیات
پرداختی خود و ملاحظه آثار در زندگی اجتماعی بیشتر راغب
به پرداخت مالیات باشند.
والسلام